ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო
2012 წლის 3 ივლისი
ფაქტები
მოსარჩელე, ბატონი რაზვიაზკინი, იხდიდა სასჯელს და არაერთხელ დაისაჯა კოლონიის წესების დარღვევისთვის, რაც მოიცავდა სასჯელის საკნებში და იზოლატორებში მოთავსებას.
საჩივარი
ბ-ნი რაზვიაზკინი ჩიოდა, რომ თითქმის 3 წლის განმავლობაში მისი თითქმის უწყვეტი სამარტოო პატიმრობის პირობები არღვევდა კონვენციის მე-3 მუხლს.
სასამართლოს გადაწყვეტილება
სასამართლომ აღნიშნა, რომ უსაფრთხოების, დისციპლინური ან დამცავი მიზეზების გამო სხვა პატიმრებთან კონტაქტის აკრძალვა თავისთავად არ წარმოადგენს არაადამიანურ მოპყრობას ან დასჯას. თუმცა სამარტოო პატიმრობის პოტენციურად მავნე ზემოქმედების გათვალისწინებით, ის უნდა იქნას გამოყენებული როგორც დისციპლინური სახდელი მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, როგორც უკიდურესი საშუალება და უმოკლეს დროში. მიეკუთვნება თუ არა ასეთი ღონისძიება მე-3 მუხლის მოქმედების სფეროს, ეს დამოკიდებულია კონკრეტულ პირობებზე, ღონისძიების სიმკაცრეზე, მის ხანგრძლივობაზე, განხორციელებულ მიზანსა და მის შედეგებზე.
სასამართლომ ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ უნდა იყოს მოცემული არსებითი მიზეზები, როდესაც ხანგრძლივი იზოლაციის ვადა განისაზღვრება. ასეთი გადაწყვეტილება უნდა აჩვენებდეს, რომ ხელისუფლებამ განახორციელა ხელახალი შეფასება, რომელმაც გაითვალისწინა პატიმრის გარემოებების, მდგომარეობის ან ქცევის ნებისმიერი ცვლილება. მიზეზთა განმარტება დროთა განმავლობაში უფრო დეტალური და დამაჯერებელი უნდა გახდეს. აგრეთვე, უნდა შეიქმნას პატიმრის ფიზიკური და ფსიქიკური მდგომარეობის რეგულარული მონიტორინგის სისტემა, რათა უზრუნველყოს იზოლაციის გაგრძელების შესაბამისობა.
კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლომ აღნიშნა, რომ სოციალური იზოლაციის გარდა, სამარტოო საკანში განთავსება დაკავშირებული იყო გარე სამყაროსთან კონტაქტისა და სუფთა ჰაერზე გასვლის დამატებითი შეზღუდვებთან. ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ასევე ვერ უზრუნველყო ხანგრძლივი იზოლაციის აუცილებლობის შესახებ რაიმე არსებითი მიზეზის წარმოდგენა. უფრო მეტიც, ხელისუფლებამ არ ჩაატარა სათანადო შეფასება იზოლაციის გავლენის შესახებ განმცხადებლის ფიზიკურ და ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე. შესაბამისად, სასამართლომ დაადგინა, რომ განმცხადებლის იზოლაციაში განთავსება წარმოადგენდა არაადამიანურ და დამამცირებელ მოპყრობას.