თქვენ შეგიძლიათ მიმართოთ ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს, თუ თვლით, რომ თქვენი უფლებები დაარღვიეს საქართველოს (ან ნებისმიერი სხვა სახელმწიფოს, რომელმაც ხელი მოაწერა ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციას) სახელმწიფო მოხელეებმა ან ინსტიტუტებმა.
თუმცა არსებობს რამდენიმე პირობა, რომელიც უნდა გაითვალისწინოთ საჩივრის წარდგენამდე:
ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს არ შეუძლია გამოიძიოს საქმეები, რომლებიც პირდაპირ არ ეხება კონვენციით დაცულ ადამიანის უფლებებს.
მაგალითი სასამართლო ვერ გამოიძიებს თქვენს განცხადებას, თუ ეს ეხება სახელმწიფო საგადასახადო პოლიტიკას ან სოციალურ დახმარებას.
ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს არ შეუძლია განიხილოს კერძო კომპანიების, საერთაშორისო ორგანიზაციების ან კერძო პირების გადაწყვეტილებები ან ქმედებები, რომლებიც არ წარმოადგენენ საქართველოს სახელმწიფო ინსტიტუტებს.
თქვენ არ შეგიძლიათ იჩივლოთ სხვისი უფლებების დარღვევის გამო, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მინიჭებული გაქვთ მინდობილობა მისი სახელით განცხადების წარდგენის შესახებ.
გამონაკლისი იმ შემთხვევაში, როდესაც თქვენი ოჯახის წევრი ან ნათესავი გარდაიცვალა ან გაუჩინარდა ადამიანის უფლებების პოტენციური დარღვევის შედეგად, თქვენ უფლება გაქვთ, შეიტანოთ საჩივარი ამ დარღვევის შესახებ თქვენი სახელით, თუ თქვენ ხართ პირადად და უშუალოდ დაზარალებული.
ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო ვერ გამოიძიებს თქვენი უფლებების პოტენციურ დარღვევას, თუ თქვენ ჯერ არ ცდილობთ პრობლემის მოგვარებას ყველა ჩვეულებრივი საჩივრის მექანიზმის გამოყენებით, რომელიც ხელმისაწვდომია ეროვნული კანონმდებლობით.
მაგალითი თუ ფიქრობთ, რომ თქვენი საქმის განმხილველი მოსამართლე არ არის მიუკერძოებელი ან დამოუკიდებელი, თქვენ ჯერ უნდა მოითხოვოთ მისი აცილება. მოსამართლის უარი აცილებაზე შეგიძლიათ გაასაჩივროთ ზემდგომ სასამართლოში. მხოლოდ ამის შემდეგ შეგიძლიათ მიმართოთ ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს.
საჩივარი, სასამართლოს მიერ მოთხოვნილი ყველა დოკუმენტის ჩათვლით, უნდა გაიგზავნოს საქართველოს სახელმწიფო ხელისუფლების ან სასამართლოს ბოლო გადაწყვეტილების მიღებიდან 4 თვის განმავლობაში. იმ შემთხვევაში, თუ არ არსებობს დაწესებულება, სადაც შეგეძლებათ იჩივლოთმსგავსი დარღვევის შესახებ, ვადა ითვლება შესაძლო დარღვევის დღიდან. 4 თვიანი ვადა ამოიწურება მისი ბოლო თარიღით, თუნდაც შაბათ-კვირას ან დღესასწაულზე იყოს. ამიტომ, დარწმუნდით, რომ გაგზავნეთ განაცხადი ვადამდე - თქვენს განაცხადზე საფოსტო მარკის თარიღი ჩაითვლება წარდგენის თარიღად.
მნიშვნელოვანია თქვენ უნდა გააგზავნოთ თქვენი განცხადება რაც შეიძლება მოკლე დროში, ვინაიდან სასამართლომ შეიძლება დამატებითი დოკუმენტები მოითხოვოს.თქვენ არ მოგეცემათ დამატებითი დრო ამ დოკუმენტების სასამართლოში წარსადგენად. ყველა მოთხოვნილი დოკუმენტი უნდა გაიგზავნოს საწყისი 4 თვიანი ვადის ამოწურვამდე. წინააღმდეგ შემთხვევაში, თქვენი განაცხადი განიხილება და დაუშვებლად იქნება ცნობილი.
თუ დარღვევით მიყენებული ზარალი გამოსწორებულია ან კომპენსირებულია საქართველოს სასამართლოების ან სახელმწიფო ორგანოების მიერ, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არ მიიღებს თქვენს განაცხადს.
მაგალითი თუ არ მოგეცათ თქვენი არგუმენტების ან შენიშვნების წარდგენის უფლება პირველი ინსტანციის სასამართლოში, მაგრამ სააპელაციო სასამართლომ გააუქმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება და უფლება მოგცათ, სრულად მიიღოთ მონაწილეობა ზეპირ მოსმენაში, თქვენს საჩივარს ევროპული სასამართლო დაუშვებლად ცნობს.
ზოგიერთ შემთხვევაში, როგორიცაა შესაძლო წამება, არაჰუმანური მოპყრობა ან თავისუფლების უკანონო აღკვეთა, დარღვევით მიყენებული ზიანი მიჩნეულია მნიშვნელოვნად, თავად ამ უფლების მნიშვნელობის გამო. ხოლო სხვა შემთხვევებში, თქვენი უფლებების დარღვევით გამოწვეული შედეგები უნდა იყოს საკმარისად მნიშვნელოვანი, რათა სასამართლომ თქვენი საქმე მიიღოს.
მაგალითი თუ თქვენ დაკარგეთ 50 ევრო თქვენი საკუთრების უფლებების დარღვევის შედეგად, სასამართლო, სავარაუდოდ, განიხილავს და უარყოფს თქვენს საჩივარს, როგორც დაუშვებელს.