ადამიანის უფლებების ყველა შეზღუდვა უნდა იყოს პროპორციული. ეს ნიშნავს, რომ გარდა იმისა, რომ შემაკავებელი ზომები ემსახურება კანონს და ემსახურება ლეგიტიმურ მიზნებს, უნდა იყოს დაბალანსებული და პროპორციული და არ გამოიწვიოს უფრო მეტი ზიანი რაც აუცილებელია საზოგადოების ინტერესებისთვის.
სახელმწიფომ ყოველთვის უნდა შეაფასოს პროპორციულობა ადამიანის უფლებების შეზღუდვის ზომების მიღებისას. ეს შეფასება შედგება სამი ძირითადი ასპექტისგან:
- მიიღწევა თუ არა გამოყენებული ზომებით ლეგიტიმური მიზანი
- არსებობს თუ არა რაიმე ალტერნატიული, ნაკლებად შემზღუდავი ზომები, რომლებიც შეიძლება იყოს თანაბრად ეფექტური ლეგიტიმური მიზნის მისაღწევად
- აღემატება თუ არა საზოგადოებრივი ინტერესების სარგებელი ინდივიდუალური უფლებებისთვის მიყენებულ ზიანს.
გამოყენებული ზომები უნდა იყოს შესაფერისი ლეგიტიმური მიზნის დასაცავად. ეს ნიშნავს, რომ შემაკავებელ ზომებს უნდა ჰქონდეს გავლენა და ეფექტური იყოს საფრთხის ქვეშ მყოფი ინტერესების დასაცავად.
მაგალითი მაგალითად, სახელმწიფოებმა შეიძლება შეზღუდონ შეკრების თავისუფლება პანდემიის დროს დიდი შეკრებების აკრძალვით. ეს ღონისძიება შესაფერისია ინფექციური დაავადების გავრცელების შეზღუდვისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დასაცავად, რადგან ის ზღუდავს მჭიდრო კონტაქტს ადამიანთა დიდ ჯგუფებს შორის, რითაც ხელს უშლის გავრცელებას.
ადამიანის უფლებების შემზღუდველი ღონისძიებები მხოლოდ მაშინ უნდა გატარდეს, როდესაც არ არსებობს სხვა, ნაკლებად შემზღუდავი ზომები, რომლებიც დაიცავს საჯარო ინტერესებს (ლეგიტიმურ მიზანს) ისევე ეფექტურად, როგორც უფლებების შეზღუდვა. ეს მოთხოვნა უზრუნველყოფს, რომ შემაკავებელი ზომები არ იყოს გადაჭარბებული და პირის უფლებები ნაკლებად შეიზღუდოს საზოგადოებრივი ინტერესების დასაცავად.
მაგალითი საპირისპირო მოსაზრებების მქონე ადამიანთა სხვადასხვა ჯგუფს შეიძლება სურდეს ერთდროულად მოაწყოს საჯარო შეკრება და სთხოვოს მუნიციპალიტეტს შეხვედრების დროისა და ადგილის დამტკიცება. თუ არსებობს საფრთხე საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისთვის, რომელიმე შეკრების აკრძალვამდე მუნიციპალიტეტმა უნდა განიხილოს, შეიძლება თუ არა ეფექტური იყოს შეზღუდვები, როგორიცაა მინიმალური მანძილი და პოლიციელების ყოფნა ან უსაფრთხოების სხვა ზომები და დაუშვას თუ არა ორივე შეკრება.
ალტერნატიული ზომების არსებობა ყოველთვის უნდა შეფასდეს ადამიანის უფლებების შეზღუდვის გადაწყვეტილების მიღებისას, იქნება ეს ინდივიდუალური გადაწყვეტილების სახით თუ საკანონმდებლო პროცესში.
ადამიანის უფლებების შეზღუდვა პროპორციული იქნება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საზოგადოებრივი ინტერესებისთვის სარგებელი აღემატება ინდივიდუალური უფლებებისთვის მიყენებულ ზიანს. ეს მოთხოვნა უზრუნველყოფს, რომ ცალკეულ პირზე დაკისრებული ტვირთი მისი უფლებების შეზღუდვით იყოს გამართლებული, აუცილებელი და დაბალანსებული.
რა არის პროპორციული, დამოკიდებულია თითოეულ სიტუაციაზე და თითოეულ ადამიანზე და გამოყენებული შემზღუდავი ზომების ტიპებზე. ამიტომ, როდესაც კანონი გარკვეულ დისკრეციას ანიჭებს სახელმწიფო ორგანოებსა და თანამდებობის პირებს, მათ ეს თითოეულ შემთხვევაში უნდა შეაფასონ პროპორციულობა საქმის ყველა გარემოების გათვალისწინებით.
მაგალითი წინასწარი პატიმრობის საწყის ეტაპებზე, როდესაც არსებობს დადასტურებული რისკი იმისა, რომ ბრალდებულმა შეიძლება ხელი შეუშალოს მნიშვნელოვანი მტკიცებულებების შეგროვებას, მოსამართლეს შეუძლია ბრალდებული წინასწარ პატიმრობაში მოათავსოს. თუმცა, გამოძიების მიმდინარეობისა და ყველა მტკიცებულების შეგროვების შემდეგ, მათი წინასწარ პატიმრობაში მოთავსება შესაძლოა აღარ იყოს გამართლებული და პროპორციული.